Hızlı Fikir Akışı Yazılar

Güherçile Nerede Bulunur? Kültürlerin Kimyasal Belleği Üzerine Antropolojik Bir İnceleme Giriş: Bir Antropoloğun Meraklı Gözlerinden Bir antropolog olarak beni en çok büyüleyen şey, kültürlerin görünmeyen bağlantılarıdır. Yeryüzünün farklı coğrafyalarında aynı maddeye farklı anlamlar yüklenir, aynı taş, aynı toprak, aynı mineral bambaşka sembollere dönüşür. Güherçile de böyledir. Kimyager için bir bileşik, tarihçi için barutun hammaddesi, ama antropolog için; insanla doğa arasındaki sembolik ilişkinin sessiz tanığıdır. “Güherçile nerede bulunur?” sorusu yalnızca jeolojik bir arayışı değil, insan kültürünün izini sürme çabasını da içinde taşır. Çünkü bu madde, sadece toprağın değil, aynı zamanda insan hafızasının katmanlarında da bulunur. Doğanın Kimyası ve Kültürün Coğrafyası Güherçile,…

Görkem Kız İsmi mi? Dilin, Cinsiyetin ve Kültürün Kesişiminde Bir İsim İsimler, yalnızca bir çağrı biçimi değil, aynı zamanda toplumların kültürel belleğini, değer yargılarını ve estetik anlayışlarını yansıtan sembollerdir. Türkçede her ismin ardında bir anlam, bir tarih ve bir kimlik izi vardır. “Görkem” de bu anlamda oldukça dikkat çekici bir isimdir. Günümüzde sıkça duyduğumuz bu kelime, bazen erkeklere bazen kızlara verilir. Ancak soru hâlâ merak uyandırır: “Görkem kız ismi mi?” Görkem Kelimesinin Kökeni ve Anlamı “Görkem” kelimesi, Türk Dil Kurumu’na göre “ihtişam, güzellik, gösteriş, azamet” anlamlarına gelir. Köken olarak Eski Türkçede “körk” veya “görk” biçiminde kullanılmış ve zamanla “görkem” hâline…

Gri Pasaport ile Tatile Gidilir mi? Antropolojik Bir Bakışla Kimliğin, Ritüelin ve Sınırın Hikâyesi Bir Antropoloğun Merakı: Sınırların Ardındaki İnsan Hikâyeleri Bir antropolog için her pasaport, yalnızca bir seyahat belgesi değil; bir kültürel sembol, bir kimlik göstergesi, bir toplumsal ritüelin parçasıdır. “Gri pasaport ile tatile gidilir mi?” sorusu, yüzeyde basit bir merak gibi görünse de, derinlerinde insanın hareket etme, aidiyet kurma ve kimliğini ifade etme biçimlerine dair karmaşık anlamlar taşır. Her kültür, kendi sınırlarını çizer; bu sınırlar yalnızca coğrafi değildir — aynı zamanda sosyal, ahlaki ve semboliktir. Gri pasaport da bu sınırın gri tonlarında duran bir simgedir. Çünkü o, ne…

Italyan İpek Nedir? Bir Tutkunun, Bir Zanaatin ve Bilimin Kesişimi Bir kumaşı elinize aldığınızda, parmak uçlarınızda minik bir melodi duyduğunuz oldu mu? İpek tam da böyle bir his bırakır: saten bir parıltı, kadife bir kayış, neredeyse fısıltı gibi bir akış. “Italyan ipek” dediğimizde ise, bu hissin üstüne yüzyılların ustalığı, titiz işçilik ve ileri teknoloji eklenir. Hadi, birlikte bu büyünün perde arkasına bakalım. Italyan ipeğin sırrı yalnızca ham maddede değil; dokuma, baskı, boyama ve bitim (finishing) aşamalarının kusursuz orkestrasyonundadır. Kökenlere Yolculuk: İpeğin İtalya’ya Girişi ve “Seta di Como” İpeğin Doğu’dan Avrupa’ya uzanan tarihsel yolculuğunda İtalya kilit bir kavşaktı. Orta Çağ’dan Rönesans’a…

Fotofobi Ne Anlama Gelir? Işıktan Korkan Kültürlerin Antropolojisi Bir antropolog olarak her zaman merak ederim: insan, ışığa neden bu kadar farklı tepkiler verir? Fotofobi, tıbbi açıdan “ışığa karşı aşırı hassasiyet” anlamına gelir; ancak kültürel bağlamda bu kelime, çok daha derin bir hikâyeyi anlatır. Fotofobi, yalnızca bir göz rahatsızlığı değil, insanlığın ışıkla, yani bilgiyle, görünürlükle ve kutsallıkla kurduğu karmaşık ilişkinin sembolüdür. Bu yazıda, ışığın ve karanlığın farklı toplumlarda nasıl anlamlar kazandığını, fotofobinin bedensel bir tepkiden çok, kültürel bir metafor olarak nasıl var olduğunu antropolojik bir gözle inceleyeceğiz. Işık ve Karanlık: Kültürel İkiliklerin Evrensel Dili Her kültür, ışık ve karanlık arasında bir…

Dar Görüşlü Aile Ne Demek? Felsefi Bir Bakış Bir filozofun gözünden dünyaya baktığımızda, aile yalnızca biyolojik bir birlik değil; bir değerler sistemi, bir düşünme biçimi ve bazen de bireyin ontolojik sınırlarını belirleyen ilk varlık alanıdır. Ancak bazı aileler, bu alanı bir özgürlük zemini olarak değil, bir daraltma çemberi olarak inşa eder. İşte bu noktada karşımıza çıkan kavram, dar görüşlü ailedir. Peki, dar görüşlülük yalnızca fikir darlığı mıdır, yoksa daha derin bir varoluş biçiminin göstergesi mi? Etik Perspektif: İyiliğin Sınırları ve Ahlaki Körlük Etik açısından baktığımızda dar görüşlü aile, kendi değerlerini evrensel doğrular gibi sunan ve farklı düşüncelere kapalı kalan yapıdır.…

Aşağıda, Amasya’nın Göynücek ilçesine bağlı köy sayısını odağa alarak, felsefi bir üslupla etik, epistemoloji ve ontoloji çerçevesinden sorgulayan özgün bir deneme yer alıyor: — Filozofun Gözünden “Köy” Olgusu ve Göynücek’in Köyleri Bir filozof, kavramlara ön­kabul yüklemeden yaklaşır: “Köy nedir?” sorusundan başlar. Bizler için “köy”, yalnızca coğrafi bir yerleşim birimi değildir; bir kültür, bir aidiyet, bir varoluş biçimidir. Ancak bu varoluş biçimi, ontolojik olarak nasıl konumlanır? Köy, “yer” midir yoksa “kimlik taşıyıcısı” mıdır? İşte felsefi merak, bu ikiliği aşmaya çağırır. Göynücek ilçesinin kaç köye bağlı olduğu sorusu, basit bir idari sorudur. Ancak bu sayı, köy kavramının varlığını, sınırlarını ve işlevlerini düşünmeye…

Hangi Gevrek Kilo Aldırır? Edebiyatın Dönüştürücü Gücüyle Bir İnceleme Kelimeler, sadece harflerden oluşan birer araç değil, insanın zihnini ve bedenini şekillendiren gücün taşıyıcılarıdır. Bir kelimenin içinde saklı anlamlar, çağrışımlar ve duygular, bir edebi eserde olduğu gibi, okuyucunun ruhunu etkileyebilir ve yeni bir evrende yolculuğa çıkarabilir. Bugün ise bu yolculuğa, sadece bir kelimenin ötesine geçerek, “gevrek” kelimesinin bambaşka bir boyutuna, beslenme ve kilo alma konusu üzerinden bakacağız. Dönüşümün, zihinsel bir yolculuktan bedensel bir değişime nasıl evrilebileceğini bu yazıda keşfedeceğiz. Gevrek: Sadece Bir Atıştırmalık mı? Gevrek kelimesi, hemen herkesin zihninde çıtır çıtır bir sesin yankılandığı, sıcak ve taze bir atıştırmalıkla özdeşleşmiştir. Ancak,…

Grealish Hangi Ülkenin Takımı? Felsefi Bir Bakış Açısıyla Filozofik Bir Sorudan Başlamak: Kimlik ve Aidiyet Felsefede, kimlik ve aidiyet üzerine yapılan tartışmalar, insanın varoluşunu anlamaya yönelik derin bir yolculuğun parçasıdır. Kimlik, bireylerin yalnızca kendilerini nasıl tanımladığıyla ilgili değildir; aynı zamanda toplumun, kültürün ve tarihsel bağlamın şekillendirdiği bir kavramdır. Bir futbolcu olarak Jack Grealish’in hangi ülkenin takımını seçtiği sorusu da, aynı felsefi temellere dayanarak, aidiyet, etik ve epistemoloji gibi temel felsefi konuları gündeme getirir. Bu yazı, Grealish’in kararını bu perspektiflerden ele almayı amaçlar. Epistemolojik Perspektif: Bilgi ve Gerçeklik Arasındaki İlişki Epistemoloji, bilgi ve gerçeğin doğasını inceleyen felsefi bir alandır. Grealish’in hangi…

What is the Slang “Cap”? Giriş: Samimi Bir Sohbet Havasında Düşünsene, bir arkadaş ortamındasın, herkes hararetle bir şeyler anlatıyor. İçlerinden biri, “Dün gece 10 saat çalıştım” diyor. Senin aklından geçen ilk tepki muhtemelen şu oluyor: “Hadi oradan, bu kesin abartı!” İşte tam da bu noktada modern slang devreye giriyor: “Cap”. Sosyal medyada, müzikte, günlük konuşmalarda karşımıza çıkan bu kelime, özellikle genç kuşakların dilinde sıkça duyuluyor. Peki, aslında ne anlama geliyor, nereden geliyor ve gelecekte bizi hangi kültürel yolculuklara çıkarabilir? — “Cap” Kelimesinin Kökenleri “Cap” kelimesi, Afrika kökenli Amerikan İngilizcesi (AAVE) içinden doğmuş bir slang ifadesi. İlk zamanlarda “yalan söylemek”, “abartmak”…