Çelişik ne demektir Felsefede?
Felsefede çelişik, bir ilke ya da görüşün kendi kendisiyle çelişmesi anlamına gelir. Çelişikler çoğu zaman özellikle mantık felsefesinde önemli bir konudur. Bir çelişik, mantıksal olarak geçerli olmayan bir durumdur ve genellikle bir kişinin mantıksal olarak tutarlı bir argüman yapmasını engelleyebilir.
Çelişiklerin felsefede genel olarak üç türde toplandığı söylenebilir. Bunlar, karşıt iddiaların çelişkisi, çalışılmamış veya çalışılmış çelişkilerdir. Karşıt iddiaların çelişkisi, iki karşıt ve birbiriyle çelişen iddiaların birbirine karşı çelişmesidir. Örneğin, bir kişinin “Tüm insanlar kötüdür” ve “Tüm insanlar iyidir” gibi iki karşıt iddiasının bir arada olması çelişkiyi oluşturur. Çalışılmamış çelişkiler ise, herhangi bir mantıksal çözüme sahip olmayan iki argümanın bir arada olmasıdır. Örneğin, bir kişinin “Tüm insanlar kötüdür” ve “Çoğu insanlar iyidir” gibi iki argümanın bir arada olması çelişkiyi oluşturur. Çalışılmış çelişkiler ise, mantıksal olarak çözülebilecek ama çözülmesi zor olan iki argümanın bir arada olmasıdır. Örneğin, bir kişinin “Tüm insanlar kötüdür” ve “Herkes kötü değildir” gibi iki argümanın bir arada olması çelişkiyi oluşturur.
Felsefede çelişkilerin çözümü, mantıksal çözümler aracılığıyla yapılır. Mantık felsefesinde, çelişkinin çözümü için iki yaklaşım vardır. Birincisi, çelişkileri ortadan kaldırmak için iki argüman arasındaki çelişkiyi çözmek ve güçlü bir argüman elde etmektir. İkincisi ise, çelişkiyi ortadan kaldırmanın dışında, çelişkiyi kabullenmek ve çelişkilerin doğasını kabul etmektir.
Felsefede çelişkiler, özellikle mantık felsefesinin özünü oluşturan önemli bir konudur. Çelişkilerin çözümü, mantıksal çözümler aracılığıyla yapılır ve çelişkileri ortadan kaldırmak ya da kabullenmek gibi iki yaklaşım vardır. Bunların her ikisi de felsefede çelişkileri çözmek için kullanılan önemli yaklaşımlardır.
Okuyucuya yön veren bir giriş tercih edilmiş; Çelişik ne demektir felsefede bağlamında bu yeterli ama etkileyici değil. Benim yaklaşımım kısa bir başlıkla şöyle: Mantıkta çelişmezlik ilkesi nedir? Çelişmezlik ilkesi , mantıkta bir şeyin aynı anda hem kendisi hem de başka bir şey olamayacağını öne süren bir ilkedir. Bu ilkeden türetilen bazı kavramlar şunlardır: Ayrıca, 17. yüzyılda Gottfried Leibniz tarafından eklenen “yeterli neden ilkesi” de çelişmezlik ilkesinin bir türevi olarak görülebilir. Çelişmezlik önermesi : “A, A olmayan değildir” şeklinde formüle edilir ve özdeşlik ilkesinin bir onayı olarak kabul edilir.
Deli Kurtuluş! Her ayrıntıda aynı fikirde değilim, ama katkınız için minnettarım.