Aseptik El Yıkama Nedir? En Temiz Haliyle Ele Alalım
İzmir’de, güneşin altında kahve içerken bir yandan da sağlıklı yaşam peşinde koşan, ama bir o kadar da espri yapmaktan kendini alıkoyamayan biri olarak, bugün sizlere önemli bir konudan bahsetmek istiyorum. “Aseptik el yıkama nedir?” sorusuna, normalde sizi sıkmadan, ama sizi temizlik konusunda biraz daha bilinçlendirerek cevap vermek istiyorum. Çünkü mesele, ellerinizi temizlemek değil, mikroplardan arındırmak, ki bu konuda bazen hepimiz fazlasıyla ihmalkâr olabiliyoruz. Eh, bunu kendi adıma söylüyorum; elimi ne kadar yıkasam da, hâlâ zaman zaman iş yerinde telefonumu unuttuğumda ya da restoranda su bardağını yanlış yere koyduğumda içten içe “Beyhude bir temizlik!” diye düşünüyorum.
Aseptik El Yıkama: Temizlikte Yeni Bir Boyut
Hadi gelin, “Aseptik el yıkama nedir?” sorusunu daha teknik bir bakış açısıyla inceleyelim. Klasik el yıkamanın aksine, aseptik el yıkama, ellerin sadece kirden değil, aynı zamanda mikroplardan ve zararlı patojenlerden arındırılması için yapılan bir işlemdir. Kısacası, ellerinizi öyle güzelce yıkarsınız ki, dünya üzerinde herhangi bir bakterinin bile hayat bulmaya cesaret edemeyeceği kadar temiz olurlar.
Bu noktada, “Peki, arkadaşlarım ellerini yıkadıktan sonra bana ellerin nasıl oluyor?” diye soracak olursanız, işte bu noktada birkaç şeyden bahsetmek lazım. Aseptik el yıkama, daha çok hastanelerde ve sağlık sektöründe önem taşır. Çünkü orada temizlik sadece bir gereklilik değil, hayati bir önem taşır. Ama gelin görün ki, biz sıradan insanlar, genellikle sabahları uykusuzluktan falan (hayatın tek gerçeği olan kahvemiz bir türlü içilmez!) iş yerimize, okula ya da okudukça “Yok artık!” dediğimiz şeyleri hayal ettiğimiz yolculuklarımıza çıkarken, bu tür hijyenik adımları pek takmayabiliyoruz.
Ne Zaman Aseptik El Yıkama Yapılır?
Hadi gelin, şimdi de biraz sahnede olalım. Çünkü bir şeyi tam anlamadan, üzerinde durmadan öğrenmek, gerçekte çok da eğlenceli değil. Bildiğiniz gibi, “eyvallah, sağ olun” diyerek sağlıklı yaşam mücadelesine başlamanın biraz yanlış bir yolu olurdu. Şimdi hep birlikte, olayın ciddiyetine varalım.
Aseptik el yıkama, özellikle hastanelerde, cerrahiden önce, herhangi bir müdahale yapmadan önce, ve en önemlisi gıda hazırlığı gibi, mutfakta sağlıklı bir ortam yaratırken yapılması gereken bir şeydir. Mesela bir gün düşünün ki, kasaba gidiyorsunuz, orada o leziz etlerden almak için sıradasınız. Ama kasap, tıpkı bazı yemek programlarındaki şefler gibi, ellerini sadece hızlıca yıkayıp işlemeye devam ediyor. Şaşkın gözlerle bakıyorsunuz ama hemen aklınızdan şu geçiyor: “Acaba şimdi mikropların sağdan soldan üreyip etin üzerine sıçrayıp ardından bir şekilde karıştığı bir şey olabilir mi?” Evet, işte o an size, aseptik el yıkamanın önemini fark ediyorsunuz. Hani o iç sesiniz var ya… Bazen doğru zamanda konuşuyor, bazen de durduk yere size “Ya şu sabah kahvemi içip gitmeseydim keşke” diye akıl veriyor.
Aseptik El Yıkama Nasıl Yapılır?
Şimdi gelelim bu işin püf noktalarına. Aseptik el yıkama yapmak, sıradan bir el yıkamaktan daha fazla adım içeriyor. Şöyle bir olayda olduğu gibi, her şeyin detayları önemli! Öncelikle ellerinizi ılık su ile ıslatıp, ellerinize sabun uygulamalısınız. Ama dikkat! Sabunun doğru türde olması gerek. Hani şu, sabunun içinde garip şeyler olmadığından emin olun. Sonra ellerinizi, parmak aralarına kadar iyice ovuşturmalı ve yaklaşık 20-30 saniye boyunca ovuşturma işlemine devam etmelisiniz. Çünkü ne kadar çok oynarsanız, o kadar iyi.
Bunu yaparken, bir de gözlerinizde o tuhaf ışık parlamalarını hissediyorsanız, temizlik için bir miktar daha sabır gösterebiliriz. O durumda hemen, sabunu suyla durulayıp, ellerinizi iyice kurulayın. Ama dikkatli olun, kağıt havlu kullanmak işinizi görecektir, çünkü elleri kuruturken mikropların geri kalmaması da önemli.
Ve işte geldi! Sonra siz ve elleriniz, sadece “Temiz” değil, aynı zamanda “Aseptik” bir hale geldi!
Bunu Düşünerek Aseptik El Yıkama Yapmanın Kısa Durumu
Evet, bir süre sonra her sabah, el yıkamaya da bir anlam katacak kadar aseptik olmayı başarırsınız. Ama tabi ki de işler her zaman istediğiniz gibi gitmez. Zaten günlük hayatımda da aynı şey oluyor, örneğin ben her sabah otobüse binerken yanımda duran insanın koltuğuna hiç dokunmadan yerleşmeye çalışıyorum ama o kadar yoğun bir temizlik isteğiyle doluyorum ki bazen sinirlerim bozuluyor. Tam o anda, otobüsün içinde iç sesim başlıyor:
İç ses: “Aaaa, bu koltuk kesinlikle çok kirli. Hadi ama, mikroplar burada ne arıyor? Burada mutfak mı var, yemek yiyor muyuz?”
Tam böyle düşündüğümde, otobüs kalkmaya başlıyor ve ben de kendime şöyle bir not bırakıyorum: “Bugün de aseptik oldum, ama yine de temizlik konusunda dikkatli olmam lazım.”
Aseptik El Yıkama ve Kendinize Şaka Yapın
Şimdi, tabii ki her şeyin en hijyenik haliyle yapılması gerektiğini söyledik ama… hayatta bazen bunlar pek de kolay olmuyor. Neyse ki, kendimizi fazla ciddiye almadan, hayatı biraz şaka yoluyla geçirebiliriz. Örneğin, el yıkamanın bir gereklilik olduğunu bilmek ama hala bazen unuttuğunuzda nasıl gülerek “Aman, olur mu öyle şey! Sağlığa zararlı değilim!” diye tepki verdiğinizi hatırlayın. İşte, bu esprili yaklaşım, bizlerin kendimizi her şeyin merkezine koymadan doğruya yaklaşmamıza olanak sağlar.
Evet, sonuç olarak, “Aseptik el yıkama nedir?” sorusunun yanıtını artık biliyoruz. Fakat unutmayın, bu yazıda aktardığım şeyler, sadece bir gülümsemeyle aklımızda kalan detaylar değil, aynı zamanda daha sağlıklı, mikroplardan uzak bir yaşam sürme yolunda atılan ciddi adımlar. Hem hijyen, hem de eğlenceli bir hayat… Ne güzel değil mi?